Chèo thuyền trên dòng Tràng An - Ninh Bình qua 9 cửa động.

Ninh Bình (Bắc Việt Nam) có nhiều thắng cảnh di tích. Tràng An là tiên cảnh. Chèo thuyền xuyên qua hang động thứ nhất, cho đến hang thứ chín lại trở ra hang thứ nhất ! Tuyệt vời là ở chỗ đi rồi lại về ! Mỗi hang động ở Tràng An có vẻ đẹp vừa thần thoại vừa huyền bí của nó. Phải là tay chèo kinh nghiệm mới có thể không làm du khách ú tim. Hai bên vách hang có nơi phải chui qua khe động hẹp, lởm chởm thạch nhủ nhọn hoắc, huyền thoại. Nước dòng Tràng An trong thấy đáy, cá lội vẫy đuôi thấy rõ. Thỉnh thoảng vài con chim le le đùa bơi lặn hụp làm trò trước mắt du khách tự nhiên. Núi đá sừng sững hai bên cao ngất ngưỡng, cheo leo cây rừng nguyên sinh. Dây leo quyến rủ nghìn năm quấn quít cổ thụ, ôm chặt những vạt đá không lồ, màu đen như thép nung, sắc nhọn tưởng chừng sắp đổ xuống. Tràng An huyền bí quá. Thế mà nơi này ngàn xưa đã có dấu chân người Việt cổ sinh sống hoặc trú ẩn, trú ngụ nơi thâm sơn cùng cốc này. Di tích đền chùa cổ đời nhà Đinh, nhà Trần vẫn còn nguyên trạng, chỉ có điều rêu phong theo mưa rừng, nắng núi thời gian. Đến đây mới thán phục trình độ kiến trúc của tộc Việt cổ với đền Trần, chùa Trần. Không thể hiểu nổi nơi thâm sơn này làm sao họ đưa được vật liệu, làm sao họ có được cách kiến trúc xây dựng quy củ, thước tấc, cấu trúc cân đối và khoa học đến như vậy. Có một điều người xưa xây dựng bất cứ cái gì là chủ ý để lại cho hậu thế ngàn sau sự khẳng định "người xưa ăn chắc mặc bền" chứ không phải lối xây dựng "ăn xỗi ở thì" như một số công trình hiện nay trên đất nước Việt Nam.